شته


شَته‌ها نوعی موچ هستند، در بریتانیا و کشورهای مشترک‌المنافع به عنوان شپش بوته و یا مگس سفید هم شناخته می‌شوند، این گونه خاص حشرات کوچکی هستند که مکندهٔ شیره گیاهان می‌باشند و عضو طبقه آرایه‌شناختی Aphidoidea هستند، بسیاری از گونه‌ها سبز هستند اما معمولاً در برخی گونه‌ها شته سفید پشمالو ‏و یا سیاه و سفید هم وجود دارد همانند شته سیاه و سفید باقلا سبز ‏، شته از مخرب‌ترین آفات گیاهان کشت شده در مناطق معتدله است، آسیب آنها به گیاهان باعث شده که در سراسر جهان تبدیل به بزرگترین دشمن باغبان‌ها و کشاورزان شوند، از دیدگاه جانور شناسی آنها یک گروه بسیار موفق از موجودات زنده هستند، موفقیت‌های آنها نتیجهٔ بخشی از زندگی آنها مثلاً قابلیت تولید مثل غیرجنسی در برخی از گونه‌ها است.

در حدود ۴۴۰۰ گونه از شته‌ها شناخته شده که همگی در خانوادهٔ شته‌ها جای می‌گیرند، در حدود ۲۵۰ گونه از این حشره به عنوان آفات جدی برای کشاورزی و جنگل‌داری شناسایی شده که طول آنها از ۱ تا ۱۰ میلی‌متر متفاوت است، دشمنان طبیعی شته‌ها عبارت هستند از کفشدوزک‌ها و عمدتاً کفشدوزک شکارگر، همچنین لارو مگس گلزار، زنبورهای انگلی یا پاراتیزوئید، لارو پشه شته، عنکبوت، خرچنگ، و قارچ بیمارگر حشرات مانند لکانی‌سیلیوم ‏و انتیموف‌تورال از دیگر نابود کنندگان شته‌ها هستند

از انواع شته می‌توان به شته گردو، شته پشت‌شناکن معمولی و شته آبی اشاره کرد.

تنوع شته‌ها

حدود 4000 گونه شته شناسایی شده وجود دارند. شته‌ها در مقایسه با ده هزار گونه ملخ شناسایی شده و بیش از 15 هزار گونه پروانه شناسایی شده، گروه نسبتا محدودی را تشکیل می‌دهند. با وجود این تنوع شته‌ها به خاطر حالت چند شکلی و بوجود آمدن گونه‌های بیولوژیک جدیدی می‌باشد. بیشترین تعداد گونه‌های شته در مناطق معتدله فعالت داشته و در مناطق مذکور یک گونه از چهار گونه گیاهی موجود مورد حمله شته‌های واقع می‌شود.

ساختمان شته‌ها

شته‌ها حشرات کوچکی به طول 1 تا 10 میلیمتر با بدنی نرم و از حشرات مکنده هستند. تعدادی از نسلها و یا تمامی آنها مشتمل بر ماده‌های بکرزایی هستند که نیازی به تلقیح نداشته و زنده‌زا می‌باشند. گونه‌هایی نیز یک تناوب تولید مثل جنسی و غیر جنسی ، بکرزایی دوره‌ای را نشان می‌دهند. شته‌های بالدار موسوم به alatea و شته‌های بی‌بال موسوم به apterae می‌باشند. حالت چند شکلی که وجود اشکال مختلف در داخل یک گونه است. از ویژگیهای شته‌های محسوب می‌شود.


قاعده خرطوم شته رو به عقب و ما بین رانهایی جلویی حشره قرار دارد. شاخکها متشکل از دو بند قاعده‌ای کوتاه و ضخیم و بخش تاژکی باریکتر حداکثر چهار بندی که آخرین بند آن مرکب از یک بخش ابتدایی و یک بخش انتهایی باریکتر می‌باشد. در پشت هر یک از چشمهای مرکب یک برآمدگی چشمی متشکل از 3 عدسی موسوم به تری‌اوماتیدی دیده می‌شود. پنجه پاها دو بندی هستند. بالها فقط دارای یک رگبال طولی برجسته‌ای هستند. یک جفت زایده موسوم به سیفونکول یا کورنیکول نیز در سطح پشتی حلقه پنجم شکم قرار دارد.

منشا شته‌ها

شته‌های تیره‌های phylloxeidae , Adelgidae , Aphididae به بالا خانواده Aphidoidea و راسته جوربالان یعنی حشرات تغذیه کننده از شیره‌های گیاهی تعلق دارند. گرچه قدیمی‌ترین سنگواره‌های شناخته شده شته‌ها به نام Triassoaphis cubitus مربوط به دوره تریاسه می‌باشد. لکن تکامل شته‌های بالا خانواده Aphidoidea حدود 280 میلیون سال قبل در دوره کربونیفر بوده است. شته‌های اولیه از نظر رژیم غذایی احتمالا چند خوار بودند و از بافتهای پارانشیمی و یا آوندهای آبکشی تغذیه می‌کردند.

رده بندی شته‌ها

بورنر ، شاپوشنیکف ، ایستاپ رده بندیهایی را برای شته‌های خانواده Aphididea ارائه نموده‌اند. اختلاف نظر بسیارجزئی در رابطه با تعداد و محدوده هر یک از زیر خانواده‌های شته‌ها وجود دارد. این خانواده دارای 10 زیر خانواده است. شته‌های زیر خانواده Lachninae به عنوان یکی از ابتدایی‌ترین یا یکی از پیشرفته‌ترین گروههای شته‌ها به شمار می‌روند، موضوع مهمی که درباره آن نظریه مشترکی وجود ندارد.


پراکنش جغرافیایی

شته‌ها علی‌رغم داشتن جمعیتهای غالب در مناطق معتدله ، سطح پراکنش وسیع جهانی دارند. شته‌های زیر خانواده Aphidinae و Drepanosiphinae از خانواده Aphididae که 70% درصد شته‌های امروزی را تشکیل می‌دهند به یک منطقه خاص محدود نمی‌شوند ولی گسترش شته‌های زیر خانواده‌های Hormaphidinae , Greenideinae کل جمعیت آنها 7 درصد می‌باشد، بیشتر به جنوب شرق آسیا و استرالیا محدود می‌شود.

راه های ارتباطی با گروه ایران دی اچ در شبکه های اجتماعی


تلفن فروش: 44614100-021

مرکز مشاوره، پشتیبانی و خدمات پس از فروش موپادا: 6-44024005-021

 

 

 

  

{literal} {/literal}